en na een lange stilte waarin alleen de wind hoorbaar was, sloot ik het raam weer langzaam en gaf ik geen ruimte meer voor discussie, omdat sommige gesprekken pas zin hebben nadat mensen bereid zijn te luisteren in plaats van te domineren, en toen we wegreden en mijn moeder kleiner werd in de achteruitkijkspiegel, niet langer de dominante figuur uit mijn jeugd maar gewoon een vrouw die geconfronteerd werd met de gevolgen van haar eigen daden, voelde ik dat er iets definitief was verschoven, niet alleen in haar leven maar ook in het mijne, omdat ik eindelijk had gekozen voor duidelijkheid boven angst en voor waardigheid boven goedkeuring, en hoewel ik wist dat de komende dagen moeilijk zouden worden, met juridische processen, gesprekken en misschien pogingen tot verzoening, wist ik ook dat geen van die dingen mij nog zou terugbrengen naar de plek waar ik ooit stond, want sommige lijnen worden maar één keer getrokken, en zodra ze er zijn, verandert alles wat daarna komt.